Ansèyman nan lang matènèl enpòtan anpil pou pwoteksyon dwa timoun, pou konbat diskriminasyon, pou edikasyon bon kalite ak chans egal ego pou tout moun. Malgre sa, Ayiti parèt tankou youn nan ra peyi kote lang sa a ke tout moun pale a se pa li ki sèvi ditou ditou kòm lang prensipal nan sistèm lekòl la, ni nan ansèyman ni nan egzamen.
Nan Plan Operasyonèl 2010–2015, Ministè Edikasyon Nasyonal ak Fòmasyon Pwofesyonèl (MENFP) ann Ayiti te anonse objektif pou yon “bilengwis ekilibre” – sa ta vle di pou tout peyi a ta vin metrize ni franse ni kreyòl. Men, MENFP pa t gen okenn mwayen pou yo te fè yon objektif kon sa vin reyalite. Se yon objektif ki sanble enposib tou, paske peyi a se yon peyi ki an majorite pale kreyòl sèlman epi se yon peyi ki pòv anpil sou plan ekonomik. Epi pifò anseyan yo pa pale franse byen, e pifò Ayisyen viv anndan kominote kote pèsonn pa pale franse yon fason regilyè, kit lakay yo, kit nan lekòl yo. Sa se yon sitiyasyon ki fè lide “bilengwis ekilibre” nan tout peyi a parèt tankou yon rèv ki t ap twò chè pou sosyete a ak ekonomi peyi a.
